Дар ҷаҳони муосир яке аз масъалаҳои мубрами иҷтимоӣ ва сиёсӣ паҳншавии ҳаракатҳои ифротӣ ба шумор меравад. Ин гуна равияҳо, ки бар пояи ақидаҳои тундравона, якҷониба ва аксаран фиребанда асос ёфтаанд, метавонанд ба суботу оромии ҷомеа таъсири манфии ҷиддӣ расонанд. Шахсоне, ки бо истифода аз найранг, таблиғоти бардурӯғ ва истифодаи камбудиҳои иҷтимоӣ мехоҳанд диққати мардумро ба худ ҷалб намоянд, одатан ҳадафҳои нопоку ғаразнок доранд. Онҳо талош мекунанд, ки бо роҳи иғвоангезӣ, паҳн намудани маълумоти нодуруст ва барангехтани ҳиссиёти мардум ба манфиатҳои шахсӣ ё гурӯҳии худ бирасанд.

         Ифротгароӣ, пеш аз ҳама, бо рад кардани гуногунандешӣ ва таҳаммулпазирӣ фарқ мекунад. Намояндагони чунин ҳаракатҳо ақидаи худро ягона роҳи дуруст шуморида, дигар андешаҳо ва мавқеъҳоро қабул намекунанд. Ин тарзи тафаккур ба ташаннуҷ дар ҷомеа оварда мерасонад ва фазои эътимоду ҳамдигарфаҳмиро коста мегардонад. Дар натиҷа, байни табақаҳо ва гурӯҳҳои иҷтимоӣ ихтилоф пайдо шуда, ваҳдати миллӣ зери таҳдид қарор мегирад.

         Яке аз паёмадҳои асосии фаъолияти гурӯҳҳои ифротӣ ба вуҷуд омадани тарсу нооромӣ дар ҷомеа мебошад. Вақте ки муҳити иҷтимоӣ ноустувор мегардад, рушди иқтисодӣ ва пешрафти соҳаҳои гуногун суст мешавад. Сармоягузорон аз ҷойҳои ноамн дурӣ меҷӯянд, имкониятҳои таъсиси ҷойҳои нави корӣ кам мешаванд ва сатҳи зиндагии аҳолӣ метавонад поин равад. Ҳамин тавр, ифротгароӣ на танҳо мушкили сиёсӣ, балки монеаи рушди иқтисодӣ низ ба ҳисоб меравад.

         Ҷиҳати дигаре, ки хатарнокии чунин ҳаракатҳоро бештар мекунад, таъсири онҳо ба шуури ҷавонон аст. Ҷавонон, ки дар марҳилаи ташаккули ҷаҳонбинӣ қарор доранд, метавонанд ба осонӣ зери таъсири таблиғоти бардурӯғ қарор гиранд. Ифротиён бо истифода аз шиорҳои зоҳирфиреб, ваъдаҳои бардурӯғ ва суханҳои эҳсосотангез мекӯшанд онҳоро ба самти худ ҷалб намоянд. Агар сатҳи маърифату саводнокии иттилоотӣ паст бошад, эҳтимоли гирифтор шудан ба чунин домҳо бештар мегардад. Аз ин рӯ, баланд бардоштани сатҳи дониш, рушди тафаккури интиқодӣ ва тарбияи маънавию шаҳрвандии ҷавонон яке аз роҳҳои асосии пешгирии ифротгароӣ мебошад.

         Ҳамзамон, бояд таъкид кард, ки мубориза бар зидди ифротгароӣ танҳо вазифаи як ниҳод ё сохтори давлатӣ нест. Ин раванд ҳамкории дастаҷамъонаи тамоми қишрҳои ҷомеаро талаб мекунад. Оила, муассисаҳои таълимӣ, воситаҳои ахбори омма ва ҷомеаи шаҳрвандӣ бояд дар тарбияи насли огоҳ, соҳибандеша ва масъулиятшинос саҳм гузоранд. Танҳо дар сурати мавҷуд будани муҳити солими маънавӣ ва иҷтимоӣ метавон таъсири андешаҳои тундравонаро коҳиш дод.

         Хулоса, ҳаракатҳои ифротӣ ба пешрафти устувори ҷомеа хатари воқеӣ эҷод мекунанд. Онҳо бо паҳн намудани нафрат, ҷудоиандозӣ ва нооромӣ ба пояҳои давлатдорӣ ва ҳамзистии осоишта зарба мезананд. Барои муқовимат бо ин падидаи номатлуб, зарур аст, ки сатҳи огоҳии ҷомеа баланд бардошта шуда, арзишҳои ваҳдат, таҳаммулпазирӣ ва эҳтироми қонун тақвият дода шаванд. Танҳо дар чунин шароит ҷомеа метавонад роҳи рушди устувор ва ояндаи босуботро таъмин намояд.     

Ғафуров Рамазон Ҳомидҷонович, омӯзгори кафедраи фанҳои гуманитарии ДДТТ