Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон

Донишгоҳи мо-ояндаи дурахшони Шумо!

Асосӣ Асосӣ Demo contents Habar СУХАНЕ ЧАНД ОИД БА ТАРЗИ ОМОДА КАРДАНИ СУМАНАК

Таҳсилоти фосилавӣ

Sample image

Таҳсилоти замонавӣ дар инҷо бунёд мегардад.

Муфаcсал

Робитаҳои байналмилалӣ


Самтҳои асосии фаъолияти шуъбаи робитаҳои байналмилалӣ

Муфаcсал

Литсей

Sample image

Литсей дар назди донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон.

Муфаcсал

Китобхона

Sample image

Китобхонаи донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон .

Муфаcсал

Донишгоҳи мо - ояндаи дурахшони Шумо

Хабарҳо

Табодули таҷриба бо мақсади баланд бардоштани малакаи касбӣ Табодули таҷриба бо мақсади баланд бардоштани малакаи... Бо ташаббуси роҳбарияти Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон бо мақсади баланд бардоштани тахассусияти к...
Ваҳдати миллӣ-ормону орзуҳои деринаи миллати тоҷик Ваҳдати миллӣ-ормону орзуҳои деринаи миллати тоҷик Имсол ба имзои Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон бисту як сол мешавад. Ба са...
Мулоқоти пандомӯз Мулоқоти пандомӯз 25-уми июни соли 2018 дар факултети муносибатҳои иқтисодии байналмилалӣ ва ҳуқуқ мулоқоти аъзоёни гурӯҳи анали...
Ваҳдати миллӣ пояи сулҳ аст Ваҳдати миллӣ пояи сулҳ аст Бузургтарин вазифаи наслҳои имрӯзаи халқи тоҷик аз он иборат аст, ки сулҳу ваҳдат, ягонагӣ ва якпорчагии Вата...
Конференсияи байналмилалии илмӣ-амалӣ Конференсияи байналмилалии илмӣ-амалӣ ТОҶИКИСТОН ВА ҶАҲОНИ МУОСИР: МАСЪАЛАҲОИ МУБРАМИ РУШДИ ИҚТИСОДИЁТИ ИННОВАТСИОНӢ - чунин буд мавзӯи конфронси ...
Дарси кушод оид ба амнияти молиявӣ Дарси кушод оид ба амнияти молиявӣ 1-уми июни соли 2018 дар Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон бо ибтикори Донишкадаи «Ҷомеаи кушод»-и Хазина...
Замина ба оғози ихтисоси нав Замина ба оғози ихтисоси нав Бо ибтикори садорати факултети молия ва фаъолияти бонкии донишгоҳ 30-юми майи соли равон дар толори Шӯрои дис...
Оғози имтиҳонҳои ҷамъбастӣ Оғози имтиҳонҳои ҷамъбастӣ Дар Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон аз 28-уми майи соли 2018 барои донишҷӯён имтиҳонҳои ҷамъбастӣ оғоз г...
Ба амну сулҳи кишвар шукр мебояд Ба амну сулҳи кишвар шукр мебояд Таъмини амну суботи кишвар, таҳкими сулҳу ваҳдати миллӣ, ҳифзи дастовардҳои истиқлолият, ки дар саргаҳи онҳо ...
Дӯстиву ҳамкориҳои адабии Абдураҳмони Ҷомӣ ва Алишер Навоӣ Дӯстиву ҳамкориҳои адабии Абдураҳмони Ҷомӣ ва Алишер ... Абдураҳмони Ҷомӣ яке аз бузургтарин шоирони адабиёти классикии мо буда, адабиёти пурғановати форсу тоҷикро ...
Конференсияи илмӣ – назариявӣ дар мавзӯи «Пешвои миллат – рамзи иттиҳоду сарҷамъӣ ва саодату осудагии мо ҷавонон» Конференсияи илмӣ – назариявӣ дар мавзӯи «Пешвои милл... Имрӯз бахшида ба Рӯзи ҷавонони Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе конференсияи илмӣ – назариявӣ дар мавзӯи «Пешво...
Сафари хидматӣ ба Ҷумҳурии Қазоқистон Сафари хидматӣ ба Ҷумҳурии Қазоқистон Аз санаи 15-ум то 19-уми майи соли ҷорӣ сафари ректори донишгоҳ, доктори илмҳои иқтисодӣ профессор Фақеров Ҳ.Н. в...
Озмуни иншои беҳтарин Озмуни иншои беҳтарин Тибқи нақша чорабиниҳои садорати факултети муносибатҳои иқтисодии байналмилалӣ ва ҳуқуқ бахшида ба Соли ру...
Баррасии масоили доғи рӯз Баррасии масоили доғи рӯз 22-юми майи соли 2018 дар толори асосии донишгоҳ мулоқоти намояндаи масъули Агентии назорати давлатии молиявӣ в...
Рӯзи дарҳои кушода дар Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон Рӯзи дарҳои кушода дар Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳур... Тибқи - нақша чорабиниҳои Дастгоҳи марказии ҲХДТ ва ташкилоти ҷамъиятии Созандагони Ватан, санаи 22.05.2018 Рӯзи ...

СУХАНЕ ЧАНД ОИД БА ТАРЗИ ОМОДА КАРДАНИ СУМАНАК

Дар таърихи фарҳанги мардуми эронитабор ҳеҷ як анъана ва расму оине чун ҷашни фархундаи Наврӯз азизу арҷманд нест. Наврӯз пайвандгари насли имруз бо расму оин,  арзишхои эстетикӣ, меҳру садоқат ва анъаноти ниёгон мебошад.

Оину суннатҳои тоҷикон дар айёми Наврӯз зиёданд, ки аксари онхо то ба имрӯз роиҷанд ва яке аз онҳо суманак мебошад.

Суманак навъе аз хӯриши наврӯзӣ аст, ки аз сабзаи гандум пухта мешавад. Худи сабза рамзи эҳёи табиат ва зебогию осоиштагии ҳаёт ба шумор меравад.

Тарзи таҳияи сабза ва пухтани суманак дар байни мардуми тоҷик чунин буд. Гандумро се рӯз дар оби ҷӯй ё оби борон тар карда мемонданд. Баъде ки гандум неш мебаровард, онро гирифта дар табақе ҳамвор мегузоштанд ва рӯяшро бо докаи тоза мепӯшонданд. Рӯзе, ки борон меборид ба берун мебароварданд ва пас аз борон оби зиёдатиашро полонида, боз бурда ба хонае, касе бегона ба он ҷо надарояд, мегузоштанд. Вақте ки гандум сабз шуд, бояд ҳеҷ кас онро набинад, зеро ки "пай" меафтад. Ё худ дар вақти пухтан кӯшиш мекарданд, ки ягон каси нопок ба болои дег наояд, зеро пай меғалтид ва суманак дар дег парак-парак садо мебаровард ва аз дег заррахои суманак берун мепарид, ки рафта-рафта маҳсули дег кам мешуд. Одамон дар ин гуна ҳолат мегуфтанд, ки суманак дар дег намеистад, пай ғалтидааст, чашми кадом нопок расидааст.

Ақидаи дигаре ҳам буд, ки ҳар касе аз дӯстон ё ҳамсоягон агар дар вақти пухтан ба назди суманакпазон ояд, бояд то пухтани суманак, яъне то ба саҳар ҳамроҳи онҳо бошад.

Рӯзи муайяни суманакпазӣ 3-4 нафар занҳои ҳамсоя бо машварат дар хонаи яке аз ҳамсоягон ҷамъ мешуданд. Маъмулан онҳо бегоҳӣ ҷамъ мешуданд ва суфраеро боз карда, сабзаҳоро мегузоштанд, онҳоро зиёрат мекарданд, сипас ояте аз Қуръони карим тиловат карда, дар хаққи Пири Пухтагар дуо мехонданд ва сабзаҳоро мебуриданд. Дар бегоҳирӯзӣ сабзаҳои порашударо ба дег меандохтанд, то чашми касе бегона набинад, то ки пай наафтад.

Баъд занҳо ба таги дег оташ меафрӯхтанд, бонавбат дегро бо кафча ё кафгир мекофтанд. Дар дег ҳафт адад сангча меандохтанд, ки рамзи бобаракатшуданро ифода мекард. Онҳо  дар назди алав нишаста, барои хобашон набурдан афсонагӯӣ, чистонёбӣ ва сурудхонӣ мекарданд.

Субҳ, вакте ки суманак тайёр мешуд, мардумро даъват, мекарданд, рақсу бозӣ мекарданд, духтарон ҳойпарӣ ва бачаҳо  гӯштингирӣ менамуданд.

Занҳову духтарон ҳам сурудхонӣ, рақсу бозиҳо ва ҳазлу хандаҳо мекарданд. Зеро боваре ҳаст, ки соли навро агар бо хандаю хурсандию шодмонӣ пешвоз гирӣ, ҳамон сол пурра ба хуррамию шодӣ зиндагӣ хоҳӣ кард.
Гандум ҳамин ки бо оби борон дар муддати 5-6 рӯз сабзида, барои ширагирӣ омода шуд, пиразане сабзаро бо корд бурида, аввал "Бисмиллоҳи раҳмони раҳим" гӯён онро ба ҳован меандозад. Сипас, хонумҳои ҷавонтари қавӣ онро кӯфта, об зада, шираашро мегиранд. Баъдан кадбону дегро шинонда, ба он об рехта, се бор "Бисмиллоҳи раҳмони раҳим" гӯён равған меандозад. Дар баъзе деҳаҳо пеш аз шираро ба дег андохтан бо нияти шод гардонидани "арвоҳи пирҳо" чалпак мепухтанд ва нӯгча мегузоштанд. Нӯгчаро дар атрофи дег дар замин насб карда, фурӯзон мекарданд. Инчунин пиру пайғамбарҳоро ёдоварӣ намуда, аз онон кушоиши кор ва мадад  металабиданд. Сипас, шираи сабзаи гандумро бо орд махлут намуда, ба дег меандохтанд ва дегро бо кафлес мекофтанд. Бонувони дигар низ бо навбат дегро мекофтанд. Ҳангоми кофтани дег таронаи "Суманак дар дег, мо кафча занем"-ро месуруданд.

Дар аксари маҳалҳо, дар ағлаб маврид ҳангоми суманакпазӣ мардонро ба назди дег роҳ намедоданд, ки суманак "вайрон" мешавад. Ба деги суманак ҳафт дона чормағз ва баъзан ҳафт сангча меандохтанд, ки он рақам ҳафт фариштаи ҳафт табақаи осмонро ифода мекард. Шаби суманакпазӣ занҳо намехобиданд. Таомҳои гуногун пухта вақти худро хуш мегузарониданд. Аз аввали шаб то субҳ даф зада, рақсу бозӣ ва таронасароӣ мекарданд. Рисолаи суманакро кадбону мехонд, дигарон бо қироати рисола бо таваҷҷуҳи зиёд гӯш медоданд. Хонуме аз иштирокгарони маросими "Суманакпазӣ" бихобад, занҳои шӯх ба рӯю абрӯвони ӯ сиёҳии дегро молида, ӯро мазоқ мекарданд ва билохир бедораш менамуданд.

Пеш аз дамидани субҳ оташи дегро хомӯш карда, болояшро бо латтаи тоза ё сарпӯш мепӯшониданд. Субҳи содиқ ҳамин ки хонумхо ҷамъ омаданд, кадбону "Бисмиллоҳи раҳмони раҳим, дасти ман не, дасти азизон" - гӯён сарпӯши дегро мебардошт, аввал як табақ барои аҳли масҷид мекашид ва боқимондаи суманакро ба аҳли маросим ва ҳамсоягону кӯҳансолони табаррук тақсим мекард.

ДОНИШҶӮ

МАГИСТРАТУРА

КОРМАНДОН

Нишонӣ

Номи пурра: Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон 

Суроға: 734055, Ҷумҳурии Тоҷикистон, ш. Душанбе, куч. Деҳоти 1/2, Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон

Ректор: д.и.и., профессор Фақеров Ҳамидуллохон Нуриддинович

  • Телефон: +992(37) 234-83-46     +992(37) 234-85-46

Мо дар шабакаҳо иҷтимоӣ

Асосӣ Асосӣ Demo contents Habar СУХАНЕ ЧАНД ОИД БА ТАРЗИ ОМОДА КАРДАНИ СУМАНАК